mércores, 11 de marzo de 2026

Feminismo "of course"!

Chegou o 8 de marzo e a biblioteca foi máis Balteira e máis feminista ca nunca. 

Non teríamos que celebrar o Día Internacional da Muller, porque iso significaría que temos acadado a igualdade... Pero, aínda que se van dando moitos pasiños, como ben di Simone de Beauvoir: “Nunca esquezades que unha soa crise política, económica ou relixiosa será suficiente para volver cuestionar os dereitos das mulleres. Estes dereitos nunca están garantidos. Debedes permanecer vixiantes ao longo da vosa vida”. E, desgrazadamente, témoslle que dar a razón.

Coa premisa de sermos unha biblioteca feminista, demos o mellor de nós neste 8M. Foi un traballo transversal e interdisciplinar, no que traballamos conxuntamente o equipo de biblioteca, o de igualdade, o ENDL, os departamentos de Educación Plástica e Tecnoloxía, vicedirección e os PAS do centro. En fin..., unha chea de persoas mendiñas xunguidas polo fío vermello da igualdade e da Balteira.
Organizáronse e leváronse a cabo diferentes actividades que implicaron a todo o alumnado do centro e a unha boa parte do profesorado.

Un dos fíos condutores veu da man da actividade “Agasállame cunha palabra”. Susana, a profesora de Educación Plástica, fixo un abecedario coas alumnas de 4º ESO. Tamén nos deseñou unha caixa de agasallo. Unha vez que tivemos todas as letras, buscamos palabras relativas á muller con cada unha das letras (fixemos un documento compartido no equipo de igualdade). Saíron palabras fermosísimas: Balteira, aleitar, corresponsabilidade, útero, empoderada, valente, forza, xusta...

Pois ben: pegamos por todo o centro a letra do abecedario e a caixa correspondente. Así, corredores, secretaría, hall de entrada... convertéronse nunha fervenza de palabras femininas e feministas. O noso artista persoal de cabeceira, Euxenio, fixo un fermoso cartel que decorou a entrada do centro.

Outra das actividades tivo como eixo central á Balteira, como non podía ser doutro xeito. Para a ocasión vestiuse ad hoc: combinou unha camiseta morada, que nos lembra que “nin un paso atrás” no camiño da igualdade, e unha saia de gala, feita con panos nos que se recollía a historia do feminismo a través da fotografía e da palabra das mulleres que, ao longo dos séculos, traballaron e loitaron polos nosos dereitos. Porque, como ben nos lembra o fermoso cartel que fixo Susana, a nosa artista e profesora de Plástica, “O feminismo é un movemento con historia”. Nunca a Balteira estivo tan de gala.
Outra das actividades que espertou moito interese foi a que levaba por título “As nenas non queren ser princesas”. Coa colaboración das persoas titoras, pedímoslle a todo o alumnado do centro que escribise que quería ser de maior e recollemos as respostas en pósits de diferentes cores e formas que pegamos nas columnas de entrada do instituto. Paralelamente, as profesoras do centro fixemos unha orla cunha fotografía nosa de pequenas na que puxemos a profesión coa que soñabamos, porque “As mendiñas non queriamos ser princesas”.

Grazas á colaboración do departamento de Tecnoloxía, convertemos a entrada do centro nun firmamento do que colgaban estrelas con nomes e imaxes de mulleres brillantes en todas as disciplinas.

Dúas mesas temáticas con fondos da biblioteca e con préstamos de persoas do equipo, puxeron o broche de ouro a esta manchea de actividades. Sacamos mesas da biblioteca e puxémolas na entrada do centro. Unha das mesas estaba formada por algúns dos fondos sobre feminismo.  

A outra estaba composta por libros protagonizados por mulleres loitadoras, fortes e valentes cuxo nome aparecía na portada do libro.

Deixámosvos unhas fotos para que vexades que fermoso lucía o centro!

Foliadas e muíñadas na lingua nai

O pasado 23 de febreiro celebramos o día de Rosalía. A nosa escritora de referencia cumpría 189 anos. 

Comparada comigo, é unha mociña, pois eu nacín seis séculos antes. Malia non sermos coetáneas, estamos xunguidas polo fío vermello da literatura e do amor á terra, que é atemporal e que vai atravesando a historia nunha aperta infinita.
Como non podía ser doutro xeito, ese día vestíronme coa camiseta da miña paisana. Quedábame un pouco grande; pero lucín estupenda. 

A miña saia era unha peza única, porque estaba formada por palabras de cores, por palabras luminosas. Podedes imaxinar algo máis máxico e iluminador? 

Certamente, como recollía o fermoso cartel co que me agasallou Euxenio, “non hai nada que non poidas dicir en galego”. Que certo é e que orgullo ter unha lingua propia, unha lingua de noso. 
Canto vocabulario aprendín! Que posta a punto tan diferente!

Grazas a esta actividade de composición da miña saia souben que eu non sufro triscaidecafobia porque me encanta o número trece; que si teño maniotas cando despois das clases de pilates case me teñen que levar en padiola; que o son que escoito cando me moven está producido por un axóuxere que me coseron no vestido; que a dor que teño na perna é dun raspallón que me fixen cando Maxi me colleu no colo para trasladarme ou que a luz que vexo algunha noite é dun lucecú que ten o seu berce no Mendiño.
Déixovos aquí unha fotiño para que vexades o aquelada que estou!
Parabéns, compañeira Rosalía!

luns, 16 de febreiro de 2026

Opinións das mendiñas e dos mendiños (4º ESO)

Tócalle agora o turno ao alumnado de 4º de ESO: os dous primeiros comentarios versan sobre a noveliña Paradero desconocido e os seguintes arredor da traxedia lorquiana La casa de Bernarda Alba.

Candela Martínez Toucedo (4º ESO A)

Esta novela epistolar, en mi opinión, me parece muy adecuada como lectura en 4º de ESO. Es fácil de entender, entretenida y breve. En formato pdf cuenta con un total de 39 páginas y con epílogo. Como son cartas, el narrador es protagonista y dos son los personajes principales: Max y Martin. Estos son sus respectivos mejores amigos en el contexto en que Hitler logra el poder, el cual quiere acabar con la raza judía. Pero, tras varias cartas, uno de los dos acaba muriendo.

Me pareció muy interesante este libro y el tema que trata porque es importante conocer nuestro pasado. Considero, pues, que fue una muy buena elección. Como el tema me atraía, no tardé mucho más de una hora. Lo recomendaría muchísimo sobre todo a lectores a los que les gusten las novelas históricas, sin duda, o incluso si no te gusta mucho leer porque es cortita.

Irene Sanz Iglesias (4º ESO B)

En mi opinión, este ha sido un gran libro, y no solo por la trama o el tema del que trata, sino por lo bien que se ve reflejado cómo una ideología puede destruirlo todo, tanto la amistad o la familia como la vida de alguien: llega un momento, en que Martin ya no sabe quién es.

Al principio, las cartas eran un poco aburridas pero, a media que avanza la historia, se vuelven muy interesantes y entretenidas de leer.

Me parece impresionante que la autora consiguiera representar tan bien los dos bandos que había durante la Segunda Guerra Mundial.

Me encanta la manera clara en la que se ve cómo cambia por completo, tanto su personalidad como la manera de pensar. Me parece siniestro lo rápido que alguien puede dejar de lado a sus amigos (Max y Griselle) por una ideología que defiende la eliminación de todos los judíos posibles porque será mejor para el país.

El final es realmente sorprendente: Max consigue vengarse de Martin mandándole unas simples cartas que le arruinarían la vida para siempre. Y, además, no se sabe con certeza lo que le pasa a Martin: puede que lo hayan encarcelado, asesinado o que ya no se sepa dónde está.

Pero también hay otra manera de interpretar ese final: Martin queda tan influido por Hitler que pierde por completo su ser, su identidad, cómo es él realmente.

Mara Comesaña Fontán (4º ESO B)

En mi opinión, esta obra de teatro está muy bien escrita y transmite con claridad cuanto sucede, rasgos estos esperables ya que su autor es Federico García Lorca.

Desde mi punto de vista, es muy buena crítica a la sociedad de la época y a la importancia asumida por la iglesia, causantes ambas de obligaciones como el luto o la defensa de la virginidad hasta el matrimonio.

A mi modo de ver, el hecho de que sea una obra de teatro la convierte en texto fácil de leer y entretenido aun siendo una obra relativamente alejada de nuestro siglo XXI.

También otro detalle digno de mención es que, a mi parecer, al estar dividida en tres actos facilita la comprensión y el lector sabe qué sucede en todo momento. Además, esta pieza de teatro es relativamente corta y explica de forma directa sin decorar las frases por lo que ayuda aún más en la interpretación. Podría decir, totalmente segura, que fue un libro que me encantó.

Sara Pérez Táboas (4º ESO A)

Esta obra me ha gustado por su brevedad y por su formato teatral, que la vuelve más amena durante la lectura. Me pareció muy interesante todo el drama que la historia muestra y la grandiosa imaginación del autor. La obra demuestra la represión y el miedo que padecen las mujeres en aquella época. Me extrañó la relación entre las hermanas, que es muy distinta a la de la actualidad, o incluso, la relación con su madre. No parece que tengan confianza entre ellas ni libertad para contarle sus problemas.

En conclusión, me ha gustado mucho este libro, a pesar de que el género teatral no sea uno de mis favoritos. Se me ha hecho ameno e interesante y me parece acertado el modo cómo enseña la forma de vida de antes.

Luna Regueiro Vuelta (4º ESO A)

Esta obra me impresionó mucho y me impactó aún más. Ha sido uno de mis libros favoritos en literatura ya que no te para de sorprender en ningún momento. Los personajes se van desarrollando de modo directo, las formas de ser y sus problemas, cómo viven, las mentiras, los cotilleos…

Por otra parte, se me hizo un poco difícil de entender, sobre todo al principio pues carecía de contexto, de acciones pasadas, de forma de pensarlo…

Creo que esta experiencia de lectura les pasó a muchos compañeros/-as aunque no estoy segura de si es por la forma de hablar, su estructura, su vocabulario…

Es un libro que recomiendo encarecidamente: es claro, emotivo, la historia es muy intrigante y el drama todavía más.

Opinións dos mendiños e das mendiñas (2º ESO)

Abrimos unha nova sección no blog para que comprobedes que as reflexións do alumnado, cando se achega á lectura, depara gratas sorpresas tanto polas súas sesudas valoracións persoais como polo ben escritas que están.

Agás a derradeira, sobre a versión do Diario de Anne Frank en versión de novela gráfica, as restantes xiran arredor da novela de Agatha Chistie Y no quedó ni uno: que mellor homenaxe á dama do crime e raíña do suspense neste ano en que se cumpríu o medio século do seu pasamento o 12 de xaneiro.

Sen máis, que as disfrutedes tanto coma min.

Inés Migueles (2º ESO C)

Mi opinión sobre esta novela es muy buena ya que su gran autora ha logrado que no pudiera parar de leer y que hasta sospechase de Vera, mi personaje favorito. Se ha convertido en uno de mis libros predilectos porque nunca me esperé ese final, en ningún momento llegué a sospechar del verdadero asesino.

Me sorprendió mucho cómo se apañó el asesino para conseguir ejecutar todas esas muertes. El libro resultó genial con ese toque de intriga y de sospecha, por ese manejo del suspense al querer saber quién es el artífice de todas las muertes y por no poder parar de leerlo hasta acabarlo.

Sin duda, voy a leer más libros de esta escritora.

Carmen Pintos Lorenzo (2º ESO C)

Mi opinión sobre la intrigante novela de Agatha Christie es la siguiente.

Este libro está, a mi parecer, perfectamente relatado. Es un constante enigma que te hace dudar de todos los personajes en cierto momento y mantiene al lector enganchado por esa misma razón: querer descifrar quién es el culpable.

A pesar de su confuso inicio, que me hizo dudar de si iba a entender el libro, todo va cobrando un sentido y es una historia realmente interesante que hizo que, aunque no me encontrara leyendo, me plantease a todas horas diversas cuestiones como: “¿quién será el siguiente?”, “¿cuándo pasará?”, “¿quién será el asesino?”.

Y, para mí, que un libro te entretenga e intrigue hasta sin encontrarte leyéndolo es un factor que determina su calidad y tengo claro que este libro me ha encantado y que, sin duda, lo volvería a leer o se lo recomendaría a los lectores. Fue una lectura fácil de resolver y no se me hizo pesada en ninguna ocasión.

Ander Domínguez Pazos (2º ESO B)

En mi opinión, esta es una novela magnífica que te mantiene en tensión hasta la última página. Aunque parezca un libro largo y complicado de leer, y confieso que al principio así me lo parecía, me terminó sorprendiendo ya que me entretuve leyéndolo y se me hizo muy ameno.

Sin duda, la recomendaría a todo el mundo esta novela y, principalmente, a lectores/-as como yo, a quienes les gusta este tipo de novelas de misterio y que hasta el último momento no sabes quién es el asesino.

Andrés Ojea (2º ESO B)

En mi opinión, es un muy buen libro policiaco, con mucho suspense y con un final inesperado.

Aunque al principio pueda ser confuso y aburrido, merece la pena leer algunos capítulos más ya que comienza a hacerse interesante con las primeras muertes.

También me gusta mucho cómo la autora logra que la novela tenga mucho suspense y revele al asesino de la manera más inesperada en el epílogo.

En resumen, es una novela que merece el esfuerzo de leer. Os la recomiendo a todos los jóvenes lectores como yo.

Mario Domínguez Pazos (2º ESO B)

Después de haber leído la novela, creo que, desde esta posición privilegiada, puedo afirmar que es una obra de arte. Realizo esta afirmación ya que es una novela que te transporta al lugar de los hechos y te hace sentir una angustia y un suspense deseadísimos por los amantes de este género de novelas.

La autora desarrolló un magnífico trabajo relatando los hechos de forma que tengamos que esperar hasta el final para saber quién es el culpable. También, cabe destacar que el final es espléndido porque buscó la forma óptima para que el criminal realizar los asesinatos de forma limpia y rebuscada, acierto que denota un gran trabajo e inteligencia por su parte.

En resumen, es una obra super recomendable si eres aficionado al suspense.

Carmen Auñón (2º ESO B)

Este libro me ha gustado mucho y pienso que está muy bien escrito. Es verdad que algunos párrafos están redactados de tal forma que pueden resultar complicados de entender. Pero, en general, la autora sabe crear suspense muy bien y hace que el libro te enganche.

Eso sí, el libro me resulta un poco machista y tradicional. Mi parte favorita, sin duda, es la carta que escribe el asesino al final redactando cómo llevó a cabo cada crimen. Los asesinatos, escritos y pensados por la autora, están planteados con gran astucia.

Samuel Matías (2º ESO B)

Esta novela gráfica es muy fácil de leer, entretenida, muy educativa y, sobre todo, representativa y metafórica.

A pesar de estar creada a partir de hechos reales, se puede representar en la actualidad: es como la experiencia vital durante una pandemia pero, aparte de ser mucho más larga, vives con miedo a que te descubran, con recursos limitados…

Esta obra también nos muestra la capacidad de una niña de madurar tanto en tan solo unos años y, también, lo drástico del cambio, que puede ser de un segundo a otro.

Día da muller e da nena na ciencia

Benquerido/-a lector/-a:

A Balteira acolleuse tamén á iniciativa de celebrar o 11 de febreiro, que desde 2016 conmemora o Día Internacional das Mulleres e das Nenas na Ciencia por decisión en 2015 da Asamblea Xeral da Organización das Nacións Unidas para recoñecer o papel clave que desenvolven na comunidade científica e na tecnoloxía.

É, claramente, unha iniciativa entroncada coa igualdade de xénero pois pretende romper coa fenda existente e promover o acceso e a participación plena e equitativa das mulleres e das nenas nos campos da ciencia, da tecnoloxía, da enxeñería e das matemáticas: pensade que, segundo a UNESCO, as mulleres tan só representan menos dun terzo na comunidade investigadora mundial. Cómpre, pois, máis empoderamento no eido científico!

Este ano cambia o enfoque, da reflexión ás solucións prácticas e con visión de futuro para construír ecosistemas STEM máis inclusivos. 

Na Biblioteca do IES Mendiño puxemos o noso granciño con varias iniciativas: a saia da Balteira encheuse de mulleres científicas e empoderadas; as alumnas de 1º de Bacharelato deseñaron un fermoso cartel alusivo á efeméride; a profesora máis creativa e artística do centro, Susana, preparoulle a camiseta á Balteira científica; e, no espazo da Biblioteca, instalamos unha mesa temática para que o alumnado poidese achegarse ás aportacións das mulleres no eido científico.

E, asemade, desexamos compartir con vós varias iniciativas que poden enriquecer a nosa mirada nos seguintes enlaces:

Páxina da ONU

Páxina do Ministerio de Ciencia 

Portal da Consellería de Educación